Krajowe Stowarzyszenie Sołtysów jako organizacja
reprezentująca sołtysów i szeroko rozumiane środowiska wiejskie
od początku swego istnienia działało na rzecz rozwoju obszarów
wiejskich. Poprzez liczne działania, takie jak konferencje, seminaria,
szkolenia dla sołtysów i lokalnych liderów, a także wydawnictwa,
wystawy i projekty informacyjne działa na rzecz realizacji w praktyce
idei „Odnowy wsi” w naszym kraju. Pojęcie „odnowa wsi”
w Polsce funkcjonuje począwszy od 1997 r., kiedy to Ryszard Wilczyński,
zainspirowany działaniami na rzecz rozwoju obszarów wiejskich
w Austrii i w Niemczech, zainicjował w województwie opolskim tworzenie
pierwszego regionalnego programu odnowy wsi. Impulsem do zastosowania
wieloletnich doświadczeń programów odnowy wsi były liczne i
zachęcające osiągnięcia w zakresie integracji społeczności
wiejskich, utrzymania wartości życia wiejskiego, waloryzacji przestrzeni
wsi i krajobrazu oraz podnoszenia szeroko rozumianej jakości życia
na obszarach wiejskich wspomnianych wyżej regionów. Najważniejsze
w tej szczytnej idei jest to, aby to sami mieszkańcy polskiej wsi
inicjowali przemiany w swoich miejscowościach, wspólnymi siłami
dążyli do poprawy jakości życia, niezależności ekonomicznej.
Mieszkańcy wsi powinni być zatem zarówno podmiotem jak i siłą
napędową dla rozwoju swojego regionu, czuć się odpowiedzialni
za to, co mogą uczynić dla siebie i przyszłych pokoleń, dbając
o zachowanie swej tożsamości lecz nie rezygnując przy tym z nowoczesnych
rozwiązań technicznych czy pomysłów wykorzystywanych np. w krajach
unijnych. Działania wchodzące w zakres odnowy wsi powinny prowadzić
do pogłębienia integracji społeczeństw wiejskich (między innymi
poprzez tworzenie przez mieszkańców Grup Odnowy Wsi), a także
do polepszenia warunków ekonomicznych poprzez kształtowanie postaw
przedsiębiorczych. Postępujący rozwój społeczno–ekonomiczny
środowisk wiejskich prowadzić będzie w przyszłości do zwiększenia
roli sołectw jako jednostek administracyjnych, służyć ma temu
miedzy innymi fundusz sołecki. Należy również uświadamiać
samorządy, że aktywność mieszkańców wsi powinna być wspierana
nie tylko funduszami unijnymi czy centralnymi, ale i tworzonymi
w tym celu funduszami wsparcia na poszczególnych szczeblach samorządowych.
Mamy nadzieję, że nasze Stowarzyszenie, które podjęło współpracę
z instytucjami i władzami samorządowymi (miedzy innymi z władzami
województw mazowieckiego, opolskiego, śląskiego i wielkopolskiego)
będzie mogło nadal aktywnie wspierać mieszkańców wsi i być
pomocnym w działaniach na rzecz jej rozwoju.
Ireneusz Niewiarowski
PREZES KRAJOWEGO STOWARZYSZENIA SOŁTYSÓW
W sobotę, 4 października bieżącego
roku, podczas Międzynarodowych Targów Hodowli Zwierząt i Rozwoju
Obszarów Wiejskich FARMA 2008 już po raz trzeci odbyła się konferencja
poświecona idei odnowy wsi, tym razem pod hasłem „Na wsi odnowa
– nowa perspektywa”. Organizatorem było Krajowe Stowarzyszenie
Sołtysów we współpracy z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi
oraz z Urzędem Marszałkowskim Województwa Wielkopolskiego. Konferencji
towarzyszyła wystawa – w szklanych gablotach zaprezentowano barwne
plansze przedstawiające konkretne przykłady inwestycji przeprowadzonych
przez wybrane gminy w ramach odnowy wsi. Do wygłoszenia referatów
zaproszono wybitnych specjalistów i propagatorów tej idei. O godzinie
1100 zgromadzonych w sali konferencyjnej gości przywitał Senator
Ireneusz Niewiarowski, Prezes Krajowego Stowarzyszenia Sołtysów,
otwierając tym samym konferencję. Jako pierwszy wystąpił Andrzej
Sobieszek z Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Ministerstwa
Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedstawiając perspektywy rozwoju obszarów
wiejskich w PROW na lata 2007 – 2013. Następnie Przemysław Kujawa,
przedstawiciel Departamentu Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich
Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego, dokonał
porównania odnowy wsi w ramach programów SPO - ROL 2004–2006
i PROW 2007–2013. Kolejnym mówcą był inicjator idei odnowy
wsi w Polsce, Ryszard Wilczyński, Wojewoda Opolski i Wiceprezes
Europejskiego Stowarzyszenia Rozwoju Obszarów Wiejskich, który
nakreślił w swym wystąpieniu przyszłość tej idei oraz dokonał
prezentacji działań w jej zakresie na terenie Śląska Opolskiego.
Po przerwie głos zabrał Jerzy Motłoch, Dyrektor Wydziału Terenów
Wiejskich w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Śląskiego,
który zaprezentował słuchaczom regionalne programy odnowy wsi
na przykładzie swego regionu. Należy dodać, że oba województwa,
opolskie i śląskie, wiodą prym w realizacji idei odnowy wsi w
Polsce. Zgromadzeni słuchacze, w większości reprezentanci Wielkopolski,
zgodnie podkreślali, że podobne inicjatywy i metody działania
powinno się zastosować także na ich terenie. Tematykę odnowy
wsi w programie Leader przedstawił dr Ryszard Kamiński z Polskiej
Akademii Nauk. Podsumowania konferencji i zamknięcia kongresu dokonał
Senator Ireneusz Niewiarowski. Krajowe Stowarzyszenie Sołtysów
od kilku lat promuje ideę odnowy wsi.
DO POBRANIA
Ryszard Kamiński "Odnowa wsi w Leaderze", 2008 (plik word
)
Witold Magryś "Regionalne programy odnowy wsi w Polsce na przykładzie
województwa śląskiego" (plik word
)
Marek Wójcik "Projekt ustawy o funduszu sołeckim" (plik PowerPoint
)
Ryszard Wilczyński "Wyzwania przed odnową wsi w Polsce" (plik PowerPoint
)
W latach 2004-2005 KSS m.in. przeprowadziło na
terenie 9 województw działania informacyjne poświęcone działaniu
„Odnowa wsi oraz zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego”.
W ramach projektów „Na wsi – odnowa” i
„Czas na odnowę”
przeszkolono m.in. trenerów, wydano publikację, utworzono stronę
internetową oraz zrealizowano 103 spotkania informacyjne dla
sołtysów, innych liderów wiejskich i przedstawicieli urzędów
gmin, na których przeszkolono łącznie 3 270 osób.
Publikacja wydana w ramach projektu „Na wsi – odnowa”
(2004 r. z późniejszymi wznowieniami)
W dniu 13 października 2006 r.,
podczas Międzynarodowych Targów Rolniczych ,POLAGRA-FARM"
w Poznaniu KSS zorganizowało wystawę i konferencję „Odnowa
wsi. Dobre praktyki – nowe inicjatywy”, których celem
była promocja dobrych praktyk w zakresie działania ,,Odnowa wsi
oraz zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego" a także
przedsięwzięć innowacyjnych podejmowanych na terenach wiejskich
m.in. w zakresie produkcji produktów regionalnych i lokalnych.
W konferencji objętej patronatem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wzięło udział ok. 300 uczestników z terenu całego kraju: sołtysów, członków rad sołeckich, grup odnowy, lokalnych grup działania, przedstawicieli urzędów gmin, urzędów marszałkowskich, starostw oraz inne zainteresowane osoby.
Konferencja „Odnowa wsi. Dobre praktyki – nowe inicjatywy”
